တ႐ုတ္ႏုိင္ငံလုပ္ ဆန္အတုမ်ား သတိထား ေ႐ွာင္ၾကဥ္ရန္လို

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတြင္ အစားအစာ ေဘးကင္း လံုၿခံဳ စိတ္ခ်ရမႈ မ႐ွိသည္ကို ျပသရာ ေရာက္ေနသည့္ လကၡဏာတစ္ရပ္ အေနႏွင့္ ယခုအခါ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွ ဆန္ထုတ္လုပ္ေရး ကုမၸဏီမ်ားသည္ ဆန္အတုမ်ားကို ထုတ္လုပ္လ်က္ ႐ွိေၾကာင္း စင္ကာပူႏိုင္ငံ႐ွိ မီဒီယာမ်ားက ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။ Very Vietnam အမည္႐ွိ အြန္လိုင္းမွ ထုတ္ျပန္ေသာ သတင္းမ်ားအရ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ႐ွိ ဆန္ထုတ္လုပ္ေရး ကုမၸဏီမ်ားသည္ ဆန္အတုမ်

ားကို ျပဳလုပ္ရာတြင္ အာလူးမ်ား၊ ကန္ဇြန္းဥမ်ားႏွင့္ ပလတ္စတစ္မ်ားကို ေရာသမေမႊ၍ ေပါင္းစပ္ ျပဳလုပ္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ကိုရီးယား ဘာသာစကားျဖင့္ ေဖာ္ျပေသာ Weekly Hong Kong သတင္းစာ၌ ဆန္အတုမ်ားကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ႐ွန္စီျပည္နယ္၊ တုိင္ယြန္ၿမိဳ႕တြင္ ေရာင္းခ်လ်က္ ႐ွိေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။ အဆိုပါ ဆန္အတုျဖင့္ ခ်က္ေသာထမင္းကို ပန္းကန္လံုး (၃)လံုးခန္႔ စားသံုးပါက ပလတ္စတစ္အိတ္ တစ္အိတ္ကို စားသံုးရသည္ႏွင့္ တူညီေနေၾကာင္း တ႐ုတ္ စားေသာက္ဆိုင္ အသင္းအဖြဲ႕မွ အရာ႐ွိမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ယခုကဲ့သို႔ စိုးရိမ္ရသည့္ အေျခအေနေၾကာင့္ ဆန္အတုမ်ား ထုတ္လုပ္ေနသည္ဟု စြပ္စြဲခံထားရေသာ ကုမၸဏီမ်ား စက္႐ံုမ်ားကို စံုစမ္းစစ္ေဆး သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း စားေသာက္ဆုိင္ အသင္းအဖြဲ႕ အရာ႐ွိ တစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့သည္ဟု Very Vietnam အြန္လိုင္းသတင္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ထုိ႔ျပင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၌ ဆန္အတုမ်ား ထုတ္လုပ္ ေရာင္းခ်မႈမွာ ယခုအႀကိမ္သည္ ပထမဆံုး အႀကိမ္ မဟုတ္ေၾကာင္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ Global Times သတင္းစာက ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ယခင္က တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၊ ယန္စီျပည္နယ္ စီအန္ၿမိဳ႕မွ ကုမၸဏီတစ္ခုသည္ အထက္ပါ နည္းအတုိင္း ေပါင္းစပ္၍ ဆန္အတု ထုတ္လုပ္ ေရာင္းခ်ခဲ့ဖူးေၾကာင္း သိရသည္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ စိုက္ပ်ဳိးေမြးျမဴေရးႏွင့္ ေက်းလက္ေဒသ ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရး ဝန္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္ခံ သစ္သီးပန္းမန္ စိုက္ပ်ဳိးေရး ဌာနမွ အရာ႐ွိ မစၥတာတာ ကြမ္ဟန္းက ၎သည္ ဆန္အတုဟု သတင္းထြက္ေနေသာ ဆန္မ်ားကို ယခင္က မျမင္ဖူးခဲ့ေၾကာင္း မည္သုိ႔ပင္ဆိုေစ အတုဟု သတင္းထြက္ေနေသာ ဆန္မ်ားကို ပလတ္စတစ္ ဆန္အတုဟုတ္၊ မဟုတ္ ေကာက္ခ်က္ မခ်မီ ႐ူပေဗဒ၊ ဓာတုေဗဒ နည္းမ်ားျဖင့္ ေလ့လာ စစ္ေဆးသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လက္႐ွိအခ်ိန္တြင္ ပလတ္စတစ္ဆန္ဟု သတင္း ထြက္ေနေသာ ဆန္မ်ားသည္ ဆန္တစ္ေစ့လွ်င္ ၁ဝမီလီမီတာ ႐ွည္လ်ားၿပီး သာမန္ဆန္မ်ားထက္ ၃၊ ၄ မီလီမီတာ ပိုမို ႐ွည္လ်ားေၾကာင္း၊ ဆန္လံုးပတ္မွာမူသာ ျခားနားမႈ ႐ွိေၾကာင္း၊ သာမန္ဆန္မ်ားထက္ မႈန္မိႈင္းေသာ အေရာင္မ႐ွိဘဲ ဆန္ေစ့မွာ ၾကည္လင္ေနေၾကာင္း ထုိ႔ေၾကာင့္ စားသံုးသူမ်ား အေနႏွင့္ အဆိုပါ ဆန္မ်ားကို ဝယ္ယူျခင္း၊ စားသံုးျခင္းမ်ား မျပဳရန္ မစၥတာတာ ကြမ္ဟန္းက သတိေပး ေျပာၾကားခဲ့သည္။

 

မင္း အနမ္း သခင္ 

 

မေလးရွားေရာက္ ေရႊၿမန္မာမ်ား အခမဲ႔ က်န္းမာေရး (၂)ရက္ စစ္ေဆးႏိုင္ၿပီ

မေလးရွားႏိုင္ငံ ေဆးတကၠသိုလ္တြင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနေသာ ပါေမာကၡဆရာ၀န္ၾကီးမ်ားမွ ဦးဆာင္၍ မေလးရွား ေဆးတကၠသိုလ္မွ ျမန္မာေဆးက်ာင္းသား/သူမ်ား ႏွင္႔ မေလးရွား ေဆးေက်ာင္းသား/သူမ်ားမွ မေလးရွားႏိုင္ငံရွိ ေရႊျမန္မာမ်ားအား က်န္းမာေရး (အခမဲ႔) စစ္ေဆးေပးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ပါသည္။ က်န္းမာေရးစစ္ေဆးမည္႔သူမ်ား ၾကိဳတင္စာရင္းေပးသြင္းႏိုင္ပါသည္။

က်န္းမာေရး စစ္ေဆးမည္႔ အစီအစဥ္မ်ား ႏွလံုးက်န္းမာေရး စစ္ေဆးျခင္း
၁) ကိုယ္တြင္းအဆီ ပမာဏ Body Fat % တိုင္းျခင္း
၂) ေသြးေပါင္ခ်ိန္ျခင္း
၃) ေသြးတြင္း သၾကားဓာတ္တိုင္းျခင္း
၄) က်န္းမာေရးစစ္ေဆးေပးျခင္း

ေန႔ရက္ ၊ အခ်ိန္
၁) ၃၀.၆.၂၀၁၂ (စေနေန႔)
၂) ၁.၇.၂၀၁၂ (တနဂၤေႏြေန႔)
နံက္ ၉း၃၀ နာရီ မွ ညေန ၄း၃၀ အထိ

ေနရာ

လမ္းသစ္ဂ်ာနယ္ရံုးခန္း
အမွတ္ (၂၇) ဒုတိယထပ္ ၊ ဂ်လန္ထြန္တန္ခ်န္ေလာ႔၊ကြာလာလမ္ပူ။
(ကိုတာရာယာကုန္တို္က္ေရွ႔၊ ျမတ္သုခစားေသာက္ဆိုင္အေပၚထပ္)

ဆက္သြယ္ရန္
၀၁၀ ၅၀၀ ၀၀၄၅
၀၁၆ ၆၅၇ ၇၉၀၃
၀၁၀ ၇၉၉ ၇၇၁၆

http://www.nayzawlin.com/

24 Hours' Live Online Radio Media (Malaysia)

Asiatic Pennywort ျမင္းခြာရြက္

ျမင္းခြာရြက္ဟာ စားစရာလဲဟုတ္၊ ေဆးလဲဟုတ္တယ္ဆိုတာ ျမန္မာေတြသာမကာ တျခားလူမ်ိဳးေတြကပါ မွတ္ယူၾကတယ္။ Sanskrit သသၤကရုိက္ဘာသာ နဲ႔ Mandooka Parni ေခၚတယ္။ Botanical ရုကၡေဗဒလို Centella asiatica ေခၚတယ္။ အဂၤလိပ္လို Asiatic pennywort ေခၚျပီး၊ စြယ္စံုက်မ္းမွာ Centella asiatica (Gotu Kola) လို႔ ပါတယ္။

အမ်ားဆံုး Indian Pennywort လို႔ ေခၚတယ္။ နာမယ္ေတာ့ India ေပမဲ့၊ လက္ေတြ႔မွာေတာ့ တရုပ္ပါ။ မူဆယ္ ၁၀၅ မုိင္ နယ္စပ္ကေန ၂၀၀၈ ေအာက္တုိဘာလအတြင္း ေဆးျမင္းခြာ ၀ ဒသမ ၅၅ တန္ တဖက္ႏိုင္ငံကို တင္ပုိ႔ႏုိင္ခဲ့တယ္လုိ႔ ဖတ္ရတယ္။

ျမန္မာေဆး နားလည္သူေတြက သူ႔အစြမ္းေတြကို ေရးၾက-ေျပာၾကတယ္။
1. အရည္ၫွစ္၍ သၾကား၊ ပ်ားရည္တို႔ ႏွင့္ ေရာစပ္ၿပီး ေန႔စဥ္ ေသာက္ခဲ့ေသာ္ ခြန္အား တိုးတက္ေစ၏။
2. အေျခာက္ျပဳလုပ္၍ လက္ဖက္ရည္ခါး သဖြယ္ ေသာက္သံုးျခင္းျဖင့္ ေသြးတိုးေရာဂါကို သက္သာေစ၏။
3. ငရုတ္ေကာင္း၊ ပ်ားရည္တို႔ ႏွင့္စပ္၍ သံုးေဆာင္က အသက္ရွည္၏။ အနာေရာဂါ ကင္း၏။
4. အမႈန္႔ကို အနည္းငယ္ ပူေအာင္ ျပဳ၍ ရင္ဘတ္၌ လိမ္းက်ံ ေပးေသာ္ ကေလးမ်ား ေခ်ာင္းဆိုး ေရာဂါ၊ အဆုတ္နာ ေရာဂါ ေပ်ာက္၏။
5. အရည္ၫွစ္၍ ေရနံဆီျဖင့္ ဆတူ ေရာစပ္ၿပီး ႏွိပ္နယ္ လိမ္းက်ံေပးျခင္းျဖင့္ အဆစ္တို႔၌ ျဖစ္ေသာ ေလအဖု အက်ိတ္မ်ား ေပ်ာက္၏။
6. အရည္ၫွစ္၍ လက္ဖက္ ဇြန္းငယ္ တစ္ဇြန္းခန္႔ တိုက္ပါက ကေလးငယ္မ်ား အေအးမိျခင္း၊ ေလျပြန္ ေခ်ာင္းပူျခင္း ေပ်ာက္၏၊ ၀မ္းသက္၍ သလိပ္ကိုလည္း ေပ်ာက္၏။
7. အရြက္ကို ၫွစ္ရည္၍ အေရျပား ေရာဂါမ်ားအတြက္ လိမ္းက်ံျခင္း စားေသာက္ျခင္းျဖင့္ ေပ်ာက္ကင္း ေစႏိုင္၏။
8. အရြက္ကို ႀကိတ္၍ ရုတ္တရက္ ထိခိုက္ရွနာ ဒဏ္ျဖစ္ၿပီး ေရာင္ရမ္းျခင္းအား လိမ္းက်ံေပးက ေပ်ာက္ကင္း၏။
9. ေဖ်ာ္ရည္ ျပဳလုပ္၍ ေသာက္က ေသြး၀မ္းသြားျခင္း၊ ဆီးခ်ဳပ္ျခင္း၊ နာက်င္-ကိုက္ခဲျခင္း၊ ဆီး၌ ေသြးပါျခင္းတို႔ ေပ်ာက္၏။
10. အားတိုးေဆး၊ အဆိပ္ေျပေဆး၊ အနာေပါက္ကုေဆး အျဖစ္လည္း ေဖာ္စပ္ သံုးႏိုင္၏။ အရြက္စိမ္းကို ႀကိတ္၍ အ၀တ္ပါးပါးတြင္ ထည့္ၿပီး မ်က္စိေပၚတြင္ အံုေပးျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ အရည္ၫွစ္၍ မ်က္စိတြင္ ခတ္ေပးျခင္းျဖင့္ ျပင္းထန္စြာ မ်က္စိနာျခင္း၊ မ်က္စိက်ိန္းျခင္းမ်ားကို ေပ်ာက္ကင္းေစ၏။

အေရွ႕တိုင္းေဆးနည္း၊ Ayurvedic အာယုေဗဒေဆးနည္းမွာ Vayasthapana သတိၲ အသက္ရွည္ေဆးအျဖစ္ သံုးတယ္။ သုေတသန တစိတ္တပိုင္း ေျပာႏိုင္တာက ေရာဂါပိုးေတြကို ႏိုင္တယ္၊ အနာကိုႏိုင္တယ္၊ ေသြး-အာရံုေၾကာ ေကာင္းေစတယ္၊ ဆီးရႊင္ေစတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ေန႔ခင္း စိတ္တက္ၾကြေစတယ္လို႔ ယံုၾကတယ္။ ၁၉၆၆-၇၉ ထုတ္ စာတအုပ္မွာ Youth Vitamin X လို႔ ေျပာေသးတယ္။ မဟုတ္ပါဘူးလို႔ ျငင္းသူက ျငင္းတယ္။

ေဆးပညာခြဲ အစံုပါတဲ့ အိႏၵိယက Med-India မွာ အာရံုေၾကာနဲ႔ ဦးေႏွာက္ကို အားေပးတဲ့ Tonic အားေဆး၊ Aphrodisiac လိင္စိတ္ကို အားေပးတဲ့ေဆး၊ Anthelmintic သန္ခ်ေဆး၊ laxative ၀မ္းႏုတ္ေဆး၊ Expectorant အသက္ရွဴလမ္းက ခြ်ဲထုတ္ေဆး၊ Cooling ကုိယ္ ေအးေစတဲ့ေဆးအျဖစ္ သံုးတယ္လို႔ ေရးထားပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ Epilepsy ၀က္ရူးျပန္၊ Nervous debility အာရံုေၾကာ မေကာင္းတာ၊ Dyspepsia အစာမေက်တာ၊ Leprosy အနာၾကီးေရာဂါ၊ Elephantiasis ဆင္ေျခေထာက္၊ Syphilis ဆစ္ဖလစ္၊ Ulcers အနာ၊ Abscess ျပည္တည္နာ၊ Carbuncle အနာပဆုပ္၊ Jaundice အသား၀ါ၊ Dysentery ၀မ္းကိုက္၊ Eczema ႏွင္းကူနာ၊ ေရာဂါေတြအတြက္ ေပးပါသတဲ့။

သိပၸံနည္းက် ဆရာတခ်ိဳ႕က တေန႔ ၃ ရြက္သာ စားသံုးပါ ႏုပ်ိဳေစပါမယ္။ အသက္ေရာ Sex ေရာ ေကာင္းေစပါသတဲ့။ ဒီစာဖတ္ျပီး ျမင္းခြါရြက္ ေစ်းမတက္ေကာင္းပါရဲ႕။

လင္းလတ္သူရိန္

ေဆးလိပ္ၾကိဳက္သူေတြအတြက္ အေကာင္းဆံုးပံုေတြ

ေမးလ္ထဲေရာက္လာ တာေလးမ်ားကို ျပန္လည္ေ၀မွ်ပါသည္ ခင္ဗ်.

မလိုခ်င္တဲ့ကိုယ္ဝန္

အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၁၀)

ေဆးပညာအရ မေရးခင္ သိဘို႔လိုတာေလးေတြ ေျပာရဦးမယ္။ ကုိယ္ဝန္ရွိတာကို မလိုခ်င္ဘူးဆိုတာ ဘယ္သူက မလိုခ်င္တာလဲ။ အေျခအေန၊ ေနရာဌာနဆိုတာေတြ မတူရင္ ကိုယ္ဝန္ကို “မလိုလ်င္ မယူနဲ႔”လို႔ ေျပာတာမွာ အမွန္-အမွားရွိႏိုင္တယ္။ ဥပေဒက ခြင့္မေပးတာေရာ၊ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ ဘာသာတရားက ခြင့္မေပးတာလဲ ရွိတယ္။

ေဆးပညာပိုင္းကို ေရးပါေတာ့မယ္။ မလိုခ်င္တဲ့ ကိုယ္၀န္ကို ေျဖရွင္းနည္း (၃)နည္း မွတ္ပါ။
(၁)ကိုယ္၀န္ မရွိေအာင္ ေနတာ
(၂)ဖ်က္ပစ္တာနဲ႔
(၃)ဆက္ယူတာ

ဒီမွာေရးမွာက Emergency contraception (EC) ဒါမွမဟုတ္ Emergency post-coital contraception အေရးေပၚ ကိုယ္၀န္တားေဆးလို႔ ေခၚတယ္။ Morning after pill သံုးတာလို႔လဲ ေျပာတယ္။ Plan B လို႔လဲ ေခၚပါေသးတယ္။

နာမည္ကို ေသေသခ်ာခ်ာဖတ္ရင္
(၁) သိပ္တိက်တဲ့ အဓိပၸာယ္ မဟုတ္ဘူး။ ညတုန္းက မွားသြားလို႔ မနက္လင္းတာနဲ႕ ေသာက္ရမယ့္ ေဆးသေဘာ ျဖစ္ေနတယ္။ အမွန္က ၅ ရက္အထိ သံုးႏိုင္တာပါ။
(၂) တားဆီးတဲ့ သေဘာ ျဖစ္ေနတာကို သတိထား ေစခ်င္တယ္။ ဖ်က္တာ မဟုတ္ဘူး။

ဒါမ်ိဳးက သိတဲ့ အတိုင္း၊ စိတ္တူသေဘာတူ ျဖစ္ရာကေန မယူခ်င္တဲ့ အခါတို႔၊ စိတ္သေဘာ လံုး၀ မပါဘဲ မယူခ်င္တဲ့ အခါတို႔၊ အတင္းအဓမၼ ျဖစ္သြားတာမ်ိဳး တို႔မွာ သံုးရမယ့္ နည္းပါ။ Morning after pill ကို အတူေန မိျပီးေနာက္ ၃ ရက္- ၇၂ နာရီ အတြင္း သာလွ်င္ အားကိုး ႏိုင္တာပါ။ ၇၅% to ၈၉% ထိေရာက္ပါတယ္။ WHO (ကမၻာ့ က်န္းမာေရး အဖြဲ႔) ကေတာ့ ၅ ရက္ အထိ ၾကာရင္ေတာင္ သံုးႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

Emergency contraception (EC) အေရးေပၚကိုယ္၀န္ တားေဆး ဆိုတာက လစဥ္ လအလယ္မွာ မ်ိဳးဥ တစ္ခု ထြက္ရမွာကို မထြက္ေအာင္လုပ္ေပးတာပါ။ က်ား-မ မ်ိဳးဥေတြ ေတြ႔ဆံုၿပီး ေပါင္းစပ္ မသြားေအာင္လဲ လုပ္ေပးပါတယ္။ ေပါင္းစပ္ျ ပီးရင္လဲ သားအိမ္ အတြင္း နံရံမွာ လာတြယ္ကပ္ မွာကိုလဲ တားေစ ႏိုင္တယ္။ (ေဆးနဲ႔ ကိုယ္၀န္ကို ပ်က္ေအာင္ လုပ္တယ္ဆိုတာက တြယ္ကပ္ျပီးသားကို ကြာက်ေအာင္ လုပ္ရတာပါ။)

ကိုယ္၀န္ မရွိေအာင္ တားနည္းေကာင္း တစ္ခုျဖစ္တဲ့ သားအိမ္ထဲမွာ ပစၥည္းထည့္တာလို႔ အလြယ္ေျပာေလ့ရွိတဲ့ Intrauterine devices (IUDs) ဆိုတာကိုလဲ (၇)ရက္အတြင္း အတြက္ အေရးေပၚနည္း တစ္ခုအျဖစ္ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ ၉၉.၉% ထိေရာက္ပါတယ္။ (Copper T) လို႔လူသိမ်ားပါတယ္။

Emergency contraception (EC) အေရးေပၚကိုယ္၀န္တားေဆးထဲမွာ Estrogens နဲ႔ Progestins ဆိုတဲ့ ေဟာ္မုန္းေတြ ခပ္မ်ားမ်ား ပါတယ္။ ကိုယ္၀န္ တားေဆး စားေဆး Combined oral contraceptive pills ေတြမွာ ပါတာေတြပါပဲ။ ဒါ့ေၾကာင့္ တစ္ရက္ ၁ ျပား စားရတဲ့ တားေဆးကို ၄-၅ ျပား တစ္ခါတည္း ေသာက္ပစ္တာမ်ိဳးလဲ တခ်ိဳ႕က စမ္းပါတယ္။ Mifepristone ကေတာ့ ေဟာ္မုန္း မပါတဲ့ ေဆးပါ။

ECPs အမ်ိဳးအစားေတြကေတာ့
Progestin (Levonorgestrel) 1.5 mg တစ္လံုး တစ္ၾကိမ္တည္း သို႔မဟုတ္ 750 μg (၁၂ နာရီျခား) ႏွစ္ခါခြဲ ေသာက္ႏိုင္တယ္။ ၈၉% ထိေရာက္တယ္။ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးေတြကေတာ့ ပ်ိဳ႔ျခင္း၊ အန္ျခင္း၊ ရင္သား တင္းျခင္းတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးကုမၸဏီေတြ ကေန ၁ျပား၊ ၂ ျပား၊ ၄ ျပား၊ ၅ ျပား၊ ၆ ျပားပါတဲ့ ေဆးကဒ္ေလးေတြ ထုတ္လုပ္တယ္။ ဘယ္ဟာျဖစ္ျဖစ္ ႏွစ္ခါ ၁၂ နာရီျခား ေသာက္ရမွာေတြပါ။

Yuzpe regimen (Estrogen and Progestin) ၁၂ နာရီျခား ၂ ခါေသာက္ရပါတယ္။

တကယ္လို႔ ေနာက္က်သြားရင္ နည္း ၃ နည္းကို လက္ေတြ႕သံုးေလ့ရွိပါတယ္။ ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ ဖ်က္ပစ္တဲ့ နည္းပါ။ ကုိယ္၀န္ကို ရက္သတၱပါတ္နဲ႔ ေျပာေလ့ရွိပါတယ္။ (၁) ၁၂ ပါတ္ (၃ လ)ေအာက္ဆိုရင္ Vacuum aspiration ေခၚ ေလဟာနယ္ စုတ္ပစ္နည္း သံုးတယ္။ (၂) ေနာက္တစ္နည္းက အမ်ားဆံုး သိၾကတဲ့ Dilation and Curettage (D & C) ေခၚ သားအိမ္ အ၀ ခ်ဲ႕ေပးျပီး ျခစ္ထုတ္နည္းပါ။ (၃) Dilation and Evacuation (D & E) နည္းကို ၁၂-၁၄ ပါတ္ ကိုယ္၀န္မ်ိဳးမွာ သံုးေလ့ ရွိပါတယ္။

ကိုယ္၀န္ဖ်က္ေဆး Abortion pill ေတြကေတာ့ RU486 (Mifepristone), Mifestone နဲ႔ Mifeprex ျဖစ္ပါတယ္။ RU486 (Mifepristone) ဟာ ၅၀-၆၀ ရက္အထိ ကိုယ္၀န္ကို ဖ်က္ႏိုင္ပါတယ္။ Mifeprex (200 mg) tablets ၃ ျပား (600 mg) တခါတည္း ေသာက္ခိုင္းတယ္။ တတိယေန႔မွာ ပ်က္မက်ရင္ Misoprostol 200 μg ႏွစ္ျပား (400 μg) ေသာက္ခိုင္း ပါလိမ့္မယ္။ Mifepristone ကို Gemeprost နဲ႔ေရာျပီး ၁၃-၂၄ ပါတ္ ကိုယ္၀န္ကို ဖ်က္ရာမွာ သံုးတယ္။

အေရးေပၚကိုယ္၀န္ တားေဆးကို အေမရိကန္လို တိုင္းျပည္မွာေတာ့ University and women's health centers, health departments, Planned Parenthood centers and hospital emergency departments ဆိုတဲ့ ေနရာဌာနေတြမွာ ရႏိုင္ေၾကာင္း ေၾကာ္ျငာထားတယ္။ က်း-မ မေရြး အသက္ ၁၇ ႏွစ္ဆိုရင္ ေဆးလက္မွတ္ မလိုဘူးတဲ့။ ေဒၚလာ ၂၀-၅၀ ပါရင္ ျပီးေရာ။

ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဆီမွာေတာ့ ဒီလို အက်ိဳးအေၾကာင္းေလးေတြ သိဖို႔ ဆိုတာေတာင္ ပညာတြင္းက နက္လွပါေသးတယ္။ ဒီစာဖတ္ရံုနဲ႔ မလံုေလာက္ပါ။ အၾကံေပးခ်င္ ေသးတာကေတာ့ ဒုကၡ ၾကံဳရင္ တိုင္ပင္ဖက္လို အားထားထိုက္တဲ့ ဆရာသမားထံ ခ်ဥ္းကပ္ပါေလ။

Induced Abortion ကိုယ္၀န္ဖ်က္ျခင္း အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၂၅) နဲ႔တြဲဖတ္ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၅-၈-၂၀၀၉

ႏွိပ္နယ္မႈျပဳျခင္းက က်န္းမာေရးကို

သင့္တင့္ေကာင္းမြန္ေသာ ႏွိပ္နယ္မႈျပဳျခင္းက အႏွိပ္ခံရသူ၏ စိတ္ဖိစီးမႈကို သက္သာေလ်ာ့ပါးေစ၍ စိတ္လက္ ေပါ့ပါးမႈကို ခံစားရေစႏုိင္ေၾကာင္း သုေတသန အသစ္တစ္ခုက ယူဆခဲ့ရသည္ဟုသိရသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ သင့္တင့္ ေကာင္းမြန္ေသာ ႏွိပ္နယ္မႈျပဳျခင္းေၾကာင့္ က်န္းမာေရးေကာင္းမြန္ေနေစရန္ အေထာက္ အကူျပဳေစႏုိင္ သည္ဟုဆုိသည္။ ဃနိေမ်-ွငညေင ေဆးပညာဆုိင္ရာဌာနမွ သုေတသနပညာရွင္တုိ႔၏ အဆုိအရ ႏွိပ္နယ္မႈျပဳျခင္းအားျဖင့္ ကိုယ္ခံအားစနစ္တြင္ သိသာေသာေျပာင္းလဲမႈမ်ား ကို ျဖစ္ေပၚ ေစႏုိင္မည္ျဖစ္သည္ဟု ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။

သုေတသနပညာရွင္တို႔က က်န္းမာေရးႏွင့္ ညီၫြတ္ေသာ အရြယ္ေရာက္ၿပီး သူတုိ႔အား ေလ့လာဆန္းစစ္မႈ ျပဳခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူ အစမ္းသပ္ခံတုိ႔ အနက္ ၂၉ဦးအား ထိေရာက္ေသာႏွိပ္နယ္မႈကို ၄၅မိနစ္ၾကာအႏွိပ္အနယ္ခံေစ၍ ၂၄ဦးကိုမူ ခပ္ေဖာ့ေဖာ့ ခပ္ရြရြသာႏွိပ္နယ္မႈျပဳေစခဲ့သည္။ စတင္ႏွိပ္နယ္ သည့္ အခ်ိန္ မတုိင္မီ ေသြးနမူနာကိုယူထားခဲ့ၿပီး ၄၅မိနစ္ၾကာ ႏွိပ္နယ္မႈျပဳၿပီးသည့္အခ်ိန္တြင္ တစ္ နာရီၾကာခန္႔ အနားယူေစခဲ့သည္။ ႏွိပ္နယ္မႈျပဳၿပီးေနာက္ ေသြးစစ္ေဆးစမ္းသပ္မႈတြင္ ႏွိပ္နယ္မႈမျပဳမီကႏွင့္ မတူဘဲ အေျပာင္းအလဲမ်ားျဖစ္ေပၚလာသည္ကို ေတြ႕ရွိရၿပီး ထိ ေရာက္ေသာ ႏွိပ္နယ္မႈခံယူသည့္အုပ္စုတြင္ ကိုယ္ခံအားစနစ္၌ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ ရွိသည္ကို ၫႊန္းျပလ်က္ရွိေၾကာင္း သုေတသနပညာရွင္တို႔က ေျပာၾကားခဲ့သည္ဟုသိရ သည္။

တစ္ေန႔တြင္ ၁၀ နာရီႏွင့္ အထက္ အလုပ္ လုပ္ျခင္းသည္

တစ္ေန႔တြင္ အလုပ္ခ်ိန္ ၁၀ နာရီႏွင့္ အထက္ အလုပ္လုပ္သူမ်ားသည္ ႏွလံုးကို ထိခိုက္ေစျပီး ပံုမွန္ ၇ နာရီ အလုပ္လုပ္သူမ်ားထက္ ႐ုတ္တရက္ ႏွလံုးခုန္ရပ္ျခင္း အပါအဝင္ ျပင္းထန္ေသာ ႏွလံုးေရာဂါဆိုင္ရာ ျပႆနာမ်ား ပိုမိုခံစားရမည္ဟု သုေတသီမ်ားက ေျပာဆိုခဲ့ၾကသည္။

ျဗိတိသွ် အရပ္ဘက္ ဝန္ထမ္း ၆၀၀၀ ကို ၁၁ ႏွစ္အၾကာ သုေတသန ျပဳမႈေၾကာင့္ အခ်ိန္ၾကာျမင္စြာ အလုပ္လုပ္ျခင္းသည္ ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ ေရာဂါႏွင့္ဆိုင္ေသာ ျပႆနာမ်ားကို ျဖစ္ပြားေစသည္ ဟူေသာ အေျဖကို ခိုင္ခိုင္မာမာ ျပဆိုႏိုင္ခဲ့သည္။ အခ်ိန္ၾကာျမင္စြာ အလုပ္လုပ္ျခင္း ႏွင့္ ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ မည္သို႔ မည္ပံု ဆက္စပ္သည္ကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မသိရွိရေသးေသာ္လည္း အလုပ္အတြင္း ျဖစ္ေပၚလာေသာ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု ပါရဂူတို႔က ေကာက္ခ်က္ ခ်ခဲ့သည္။

လန္ဒန္အေျခစိုက္ သုေတသန အဖြဲ၏ အဆိုအရ ၎တို႔၏ သုေတသနျပဳမႈ အတြင္း ရုတ္တရုက္ ႏွလံုးခုန္ရပ္ျခင္းႏွင့္ ရင္ဘတ္စူးေအာင့္ျခင္းမ်ား အပါအဝင္ ႏုလံုးေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈ ၃၆၉ ခုရွိရာ သတ္မွတ္အလုပ္ခ်ိန္ထက္ ၃ နာရီမွ ၄ နာရီ အခ်ိန္ပို အလုပ္လုပ္သူမ်ားအဖို႔ အဆိုပါ ႏုလံုးေရာဂါ၏ ဆိုးက်ိဳးအႏၲရယ္မ်ား သက္ေရာက္ရန္ ပံုမွန္ထက္ ၆၀ရာခိုင္ႏႈန္ ပိုမိုျမင့္မားသည္ဟု သိရသည္။ သို႔ေသာ္ ပံုမွန္ အလုပ္ခ်ိန္ ၇ နာရီထက္ တစ္ေန႔တြင္ အခ်ိန္ပို ၁နာရီမွ ၂နာရီခန္႔ ပိုမို အလုပ္လုပ္ျခင္းသည္ ထိုႏုလံုးေရာဂါ၏ ဆိုးက်ိဳးအႏၲရယ္မ်ား ပိုမိုျမင့္မားလာျခင္း မျဖစ္ပြားႏိုင္ဟု ဆိုသည္။

“ဒီ ႏွလံုးေရာဂါရဲ႕ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈက သတ္မွတ္ခ်ိန္ထက္ ၃ နာရီနဲ႔ အထက္ ပိုျပီးအလုပ္လုပ္မွ ျဖစ္ပြားမွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ပံုမွန္အလုပ္ခ်ိန္ထက္ တစ္နာရီေလာက္ ပိုသြားရံုနဲ႔ေတာ့ ဆိုးက်ိဳး ၾကီးၾကီးမားမား မရွိပါဘူး” ဟု University College London ႏွင့္ Finnish Institute of Occupational Health မွ ေရာဂါ ကူးဆက္ပ်ံ႕ပြားမႈ ကာကြယ္ျခင္း ဆိုင္ရာ ပါရဂူ ေဒါက္တာ Marianna Virtanen ကေျပာၾကားပါသည္။


ထိုသို႔ အခ်ိန္ပို အလုပ္ လုပ္ေသာေၾကာင့္ ႏွလံုးေရာဂါ ျပႆနာမ်ား ျဖစ္ပြားမႈပမာဏ ျမင့္တက္လာျခင္းမွာ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ အဝလြန္ျခင္း၊ ကိုလက္စထေရာဓာတ္ ျမင့္မားျခင္း စသည့္ ႏွလံုးေရာဂါအတြက္ အႏၲရယ္ရွိႏိုင္ေသာ အျခား အေၾကာင္းအရင္းမ်ား အေပၚ ဆက္ႏြယ္မွီခိုမႈ မရွိဘဲ သီးျခား အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈကို ျဖစ္ပြားေစေၾကာင္း သိရသည္။

သို႔ေသာ္ ေဒါက္တာ Marianna Virtanen ၏ အဆိုအရ ႏွလံုးေရာဂါကို အႏၲရယ္ ေပးႏိုင္ေသာ အဝလြန္ျခင္းႏွင့္ အရက္ အလြန္အကၽြံေသာက္ျခင္းတို႔ ကဲ့သို႔ပင္ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ ပိုမိုအလုပ္လုပ္ေသာ ေနထိုင္မႈ ပံုစံသည္လည္း ေရာဂါအေပၚ တူညီေသာ ဆိုးက်ိဳး သက္ေရာက္မႈ ျဖစ္ပြားေစသည္ဟု သိရသည္။

အေျခခံက်က် သံုးသပ္ရလ်င္ အလုပ္ခ်ိန္ပိုမို ၾကာျမင့္သည္ႏွင့္အမွ် အလုပ္ႏွင့္ ဆက္စပ္ေနေသာ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားလည္း ျမင့္တက္လာသည္ျဖစ္ရာ ၎တို႔သည္ ကိုယ္တြင္းဇီဝကမၼ ျဖစ္စဥ္မ်ားကို ဝင္ေရာက္ ေႏွာက္ယွက္သကဲ့သို႔ ျဖစ္ပြားႏိုင္သည္။ ထိုနည္းအားျဖင့္ နာမက်န္း ျဖစ္သည့္အထိ ဆက္လက္၍ အလုပ္လုပ္မိလ်က္သား အေျခအေနသို႔ ေရာက္ရွိရသည္ဟု ဆိုသည္။

ေဒါက္တာ Marianna Virtanen ႏွင့္ အေပါင္းအပါမ်ားက အဆိုပါေတြ႔ရွိခ်က္ကို European Heart Journal တြင္ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။ University of Glasgow’s Western Infirmary (ဂလက္စ္ဂိုး အေနာက္ပိုင္း တကၠသိုလ္) ၏ ေဆးဝါးေဗဒ ဌာနမွ ပါေမာကၡ Gordon McInnes က ၎ေတြ႔ရွိခ်က္သည္ ဆရာဝန္တစ္ဦးအဖို႔ လူနာ၏ ႏွလံုးေရာဂါ ျဖစ္ပြားႏိုင္မႈ အႏၲရယ္ကို ပိုမို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ တြက္ဆႏိုင္ရန္ အေရးပါေသာ အခ်က္ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။

“အက်ိုးရလဒ္က တစ္ကယ့္ကို ရိုးရိုးေလးပါ။ အေရးပါမႈကေတာ့ ပံုမွန္ လက္ခံထားတဲ့ အခ်က္ေတြထက္ အမ်ားၾကီးပိုပါတယ္။ အခ်ိန္ပို အလုပ္လုပ္တဲ့ေနရာမွ လုပ္ငန္းခြင္ဖိအားေတြပါ အပိုတြဲပါလာတတ္ျပီး အဓိကအခ်က္ကေတာ့ ဒါေတြက ႏွလံုးေသြေၾကာဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ေခ် ပမာဏ ျမင့္မားလာတာပါပဲ” ဟု ပါေမာကၡ Gordon McInnes က ေျပာၾကားပါသည္။

ျမိဳ႕ေတာ္ပုသိမ္ သတင္းစဥ္ PatheinCity News

အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၉)

လိင္အဂၤါႂကြက္ႏို႔ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အေမး/အေျဖ

အေမး - Human Papillomavirus (HPV) က ဘယ္လိုဆိုးက်ိဳးေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါသလဲခင္ဗ်ာ က်ေနာ့္ရဲ့ အဂါၤမွာ ႂကြက္ႏို႔ ေလးတစ္ခုထြက္လာပါတယ္။ ဆရာ၀န္သြားျပေတာ့ အက္ဆစ္ပါပံုရတဲ့ လိမ္းေဆးေပးပါတယ္ တေန႔ႏွစ္ႀကိမ္တို႔ခိုင္းပါတယ္ က်ေနာ္ စသံုးေတာ့နဲနဲစပ္ပါတယ္။ ဆက္မသံုးရဲဘူးခင္ဗ် ။က်ေနာ္ သိခ်င္တာက ဒီေဆးနဲ႔ လံုေလာက္မလား။ ဆက္ေရာသံုးသင့္ပါလား။

အေျဖ - လိင္အဂၤါႂကြက္ႏို႔ Human papillomavirus (HPV) သည္ ဗိုင္းရပ္စ္တမ်ိဳးျဖစ္သည္။ အမ်ိဳးအစားေပါင္း ၂၀၀ ခန္႔ ေတြ႔ထားရေသာ္လည္း တခ်ိဳ႕ကသာ လူတို႔ကို ေရာဂါရေစသည္။ အခ်ိဳ႕ဗိုင္းရပ္စ္မ်ားက ရွားရွားပါးပါး အမ်ိဳးသမီး လိင္အဂၤါမ်ားတ၀ိႈက္ႏွင့္ ေယာက္်ားမ်ား လိင္တံႏွင့္ စအိုတို႔မွာ ကင္ဆာ ျဖစ္ေစသည္။ အမ်ိဳးအစား ၃၀-၄၀ တို႔သည္ လိင္ဆက္ဆံျခင္းျဖင့္ ကူးစက္ ေစသည္။ လိင္အဂၤါေနရာ ႂကြက္ႏို႔ Warts (Verrucae) ျဖစ္ေစသည့္ ဗိုင္းရပ္စ္လည္း အပါအ၀င္ျဖစ္သည္။

လိင္အဂၤါမဟုတ္ေသာ အေရျပားတြင္ ျဖစ္သည့္ႂကြက္ႏို႔မ်ားမွာ HPV-1 ႏွင့္HPV-2 တို႔ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ လိင္အဂၤါႂကြက္ႏို႔သည္ (STI/STD) ေခၚလိင္မွတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါမ်ားတြင္ အမ်ားဆံုးျဖစ္ၿပီး၊ အေမရိကားတြင္ လူေပါင္း သန္း ၂၀ သို႔မဟုတ္ လိင္ဆက္ဆံႏိုင္သည့္ အရြယ္ရွိသူေပါင္း၏ ၁% မွာ ရွိေနသည္။ သားအိမ္ အ၀ကင္ဆာ ျဖစ္ေစသည့္ ပိုးႏွင့္ လိင္အဂၤါႂကြက္ႏို႔ ျဖစ္ေစသည့္ပိုးတို႔ မတူၾကပါ။ အျခားေနရာမ်ားတြင္ ႂကြက္ႏို႔ ျဖစ္ေစသည့္ ပိုးႏွင့္လည္း မတူပါ။ အခ်ိဳ႕မွာ ပိုးရွိေနေသာ္လည္း ႂကြက္ႏို႔ မေပၚေသးေခ်။

ပါးစပ္၊ အာေခါင္၊ လွ်ာတို႔မွာလည္း ႂကြက္ႏို႔ ျဖစ္လာႏိုင္သည္။ ႂကြက္ႏို႔ ေပါက္မေနသူထံမွလည္း ကူးလာႏိုင္သည္။ လိင္ဆက္ဆံနည္း မ်ိဳးစံု (ရိုးရိုး ႏွင့္ စအို၊ ပါးစပ္) လမ္းတို႔မွလည္း ကူးႏိုင္သည္။ ပိုးရွိသူႏွင့္ ဆက္ဆံၿပီးေနာက္ အခ်ိန္တို သို႔မဟုတ္ ၾကာမွလည္း ႂကြက္ႏို႔ ျဖစ္လာတတ္သည္။ မိခင္မွာ ႂကြက္ႏို႔ရွိေနစဥ္ ေမြးလာမည့္ကေလးအား ကူစက္ႏိုင္မႈမွာ လြန္စြာနည္းပါးလွပါသည္။

သံုးခါ ထိုးရသည့္ ကာကြယ္ေဆးရွိသည္။ လိင္မဆက္ဆံမီအရြယ္မွာ ထိုးႏိုင္တာေကာင္းသည္။ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအတြက္ (Cervarix and Gardasil) ေခၚ သားအိမ္ကင္ဆာ ကာကြယ္ေဆး ၂ မ်ိဳးရွိရာ၊ (Gardasil) က ႂကြက္ႏို႔ကိုပါ ကာကြယ္သည္။ ေယာက္်ားမ်ားအတြက္ (Gardasil) သည္ လိင္အဂၤါႂကြက္ႏို႔ကို ကာကြယ္သည္။

(ကြန္ဒြန္) သည္ HIB အတြက္သာမက လိင္အဂၤါႂကြက္ႏို႔ ႏွင့္ သားအိမ္အ၀ ကင္ဆာတို႔အတြက္ပါ ကာကြယ္ရာက်သည္။ သို႔ေသာ္ ႂကြက္ႏို႔ေပါက္ရာေနရာကို (ကြန္ဒြန္) က ဖံုးမထားႏိုင္ျခင္းေၾကာင့္ ႂကြက္ႏို႔မွန္သမွ်ကိုမူ ကာကြယ္မႈ မေပးႏိုင္ပါ။ လိင္ဆက္သည့္ အေဖၚကို သတ္သတ္မွတ္မွတ္ ရွိသင့္သည္။ မိမိ၏ အေဖၚ၊ ဇနီး၊ ခင္ပြန္းအား သစၥာရွိပါေလ။

လိင္အဂၤါႂကြက္ႏို႔ကို ျဖစ္ေစသည့္ ဗိုင္းရပ္ကို သတ္မည့္ေဆး မရွိပါ။ ႂကြက္ႏို႔ျဖစ္လာလ်င္ ကုသနည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေတာ့ရွိသည္။ အလြယ္၀ယ္ယူရရွိေသာ ေဆးဆိုင္ေကာင္တာေပၚကေဆးကို အားမကိုးပါႏွင့္။ မည္သည့္နည္းက အေကာင္းဆံုးဟု မေျပာႏိုင္ပါ။ ေပ်ာက္သြားမည္ဟုလည္း ရာႏွဳန္းျပည့္ အာမ မခံႏိုင္ပါ။

ခြဲစိတ္ကုသမႈ လုပ္ႏိုင္သည္။ ဆရာ၀န္က သမားရိုးက် ဓါးျဖင့္ လွီးထုတ္မည္။ သို႔မဟုတ္ လွ်ပ္စစ္နည္းျဖင့္လည္းေကာင္း၊ မီးရွိဳ႕နည္းျဖင့္လည္းေကာင္း သံုးႏိုင္သည္။ ေလဆာျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ေအးခဲေစနည္းလည္းေကာင္း သံုးႏိုင္သည္။

သိထားရမည္မွာ ႂကြက္ႏို႔ မ်က္စိေအာက္က ေပ်ာက္ေစကာမူ သူ႔ကိုျဖစ္ေစသည့္ ဗိုင္းရပ္စ္ကို ရွင္းထုတ္မရပါ။ ထို႔ေၾကာင့္ ျပန္ေပၚႏိုင္သည္။ မကုဘဲထားလ်င္ သူ႔အလိုလို ေပ်ာက္သြားခ်င္ သြားမည္။ ေရွ႕မတိုး ေနာက္မဆုတ္ ရွိေနမည္။ တိုးခ်င္ တိုးလာမည္။ သို႔ေသာ္ ကင္ဆာ ျဖစ္မသြားပါ။ ၉၀%ေလာက္တြင္ ကုိယ္ခံအားမွ တိုက္ဖ်က္ေပးႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေဆးမကုဘဲ ၂ ႏွစ္ဆိုလ်င္ ေပ်ာက္သြားႏိုင္သည္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ (၂၄-၃-၂၀၁၀)

ဂရုစိုက္ရမည့္ နာရီေလးမ်ား

သုေတသနျပဳခ်က္အရ ညဆိုင္းအလုပ္လုပ္သူမ်ားသည္ က်န္းမာေရးအေျခအေန
ကေမာက္ကမျဖစ္တတ္သည္။
အမ်ိဳးသမီးမ်ားဆိုလွ်င္ရာသီမမွန္ျခင္း၊အရိုးပြေရာဂါျဖစ္ျခင္း၊
ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ျခင္း၊ ကိုယ္၀န္မရရွိႏိုင္ျခင္း စသည့္
ေရာဂါမ်ားပိုမိုျဖစ္တတ္သည္။
ညသန္းေခါင္ ည ၁၂-နာရီ ၁၀-မိနစ္အထိ မအိပ္ေသးသူမ်ားတြင္ ခႏၶာကိုယ္၏
ဇီ၀ျဖစ္ပ်က္ေျပာင္းလဲျဖစ္စဥ္မ်ားသည္ ကိုယ္တြင္းအရည္ေလာင္ကၽြမ္းမႈကိုသာ
အားကိုးရသည္။ ကိုယ္တြင္းအရည္ေလင္ကၽြမ္းမႈသည္ အဆိပ္အေတာက္ျဖစ္ေပၚမႈမ်ားတတ္သည္။
ခႏၶကုိယ္၏ 'သက္ေစာင့္ရည္' မ်ားကို အက္ဆစ္ဓါတ္ျဖစ္ေစႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ခဏခဏ
အိပ္ေရးပ်က္ခံသူမ်ားသည္ ေဆးလိပ္ေသာက္၊ အရက္ေသာက္သူမ်ားျဖစ္ႏိုင္သည့္ေရာဂါမ်ိဳးမ်ား ငါးဆပိုျဖစ္ႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေန႔စဥ္အတတ္ႏိုင္ဆံုး ည ၁၁-နာရီ မတိုင္မီ အိပ္ရမည္္။ မျဖစ္မေန
ညအလုပ္လုပ္ရန္ရွိသည္ဆိုလွ်င္လဲ (အသားမပါေသာ) ညလယ္စာစားလွ်င္ ခံသာေသးသည္။
နံနက္အခါ ေနထြက္သည္။ ညေနေရာက္လွ်င္ ေန၀င္သည္။ ေဆာင္းရာသီၿပီးလွ်င္
ေႏြရာသီေရာက္ေလသည္။ သဘာ၀ေလာကႀကီးသည္ အခ်ိန္မွန္မွန္၊စည္းခ်က္က်က်ျဖစ္ပ်က္ေနသည္။
လူ႔ခႏၶာကိုယ္လဲ သဘာ၀ ေလာကႀကီးတြင္ တည္ရွိၿပီး အခ်ိန္မွန္မွန္၊စည္းခ်က္က်က်
လႈပ္ရွားမွသာ က်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္မည္။
ည ၉-နာရီ မွ နံနက္၃-နာရီ = ခႏၶာကို္ယ္အားျဖည့္ခ်ိန္
ည ၉-နာရီ မွ ည ၁၁-နာရီ = ေရာဂါခုခံကာကြယ္စနစ္အခ်ိိန္
(အလယ္တန္းေအာက္ကေလးသူငယ္မ်ားသည္
ေရာဂါခုခံကာကြယ္စနစ္တည္ေဆာက္မႈမျပည့္စံုေသးသျဖင့္ ည ၉-နာရီတြင္
အိပ္ႏိုင္လွ်င္ေကာင္း၏)
ည ၁၁-နာရိ မွ နံနက္ ၁-နာရီ = ရိုးတြင္းခ်ဥ္ဆီမွ ေသြးနီဥ တည္ေဆာက္ခ်ိန္
နံနက္ ၁-နာရီ မွ နံနက္ ၃-နာရီ= အသည္း၏အခ်ိန္
နံနက ၃-နာရီ မွ နံနက္ ၅-နာရီ= အသက္ရႈစနစ္အတြက္အခ်ိန္

နံနက္ ၄-နာရီ = ခႏၶာကိုယ္၏ ေသြးခုန္အားအေပ်ာ့ဆံုး၊ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း အေႏွးဆံုးအခ်ိန္
(ေဆးပညာတြင္ 'အႏၱရာယ္မ်ားသည့္ေလးနာရီ' ဟုေျပာစမွတ္ျပဳၾကသည္။
လက္ေတြ႔တြင္ ဤအခ်ိန္၌ ရင္ၾကပ္၊ႏွလံုး၊ေလျဖတ္၊ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာေရာဂါ၊
ေသြးတိုးေရာဂါ စသည္တို႔ ေရာဂါေဖာက္ျပန္ေသာ အခ်ိန္ျဖစ္တတ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္
အဘိုးအဘြားမ်ား နံနက္ ၅-နာရီေက်ာ္မွကိုယ္လက္လႈပ္ရွားလမ္းေလွ်ာက္ထြက္သင့္သည္။)

နံနက္ ၅-နာရီ မွ နံနက္ ၇-နာရီ = အူမႀကီးအလႈပ္ရွားဆံုးအခ်ိန္
နံနက္ ၇-နာရီ မွ နံနက္ ၉-နာရီ = အစာအိမ္အလႈပ္ရွားဆံုးအခ်ိန္
(ထို႔ေၾကာင့္ နံနက္ ၇-နာရီ မတိုင္ခင္ နံနက္စာစားသင့္သည္)
နံနက္ ၉-နာရီ မွ နံနက္ ၁၁-နာရီ = သရက္ရြက္အလႈပ္ရွားဆံုးအခ်ိန္
နံနက္ ၁၁-နာရီ မွ ေန႔လယ္ ၁-နာရီ = ရိုးတြင္းခ်ဥ္ဆီ ေသြးတည္ေဆာက္ခ်ိန္
(ေကာင္းစြာအနားယူႏိုင္ပါက ေသြးအားနည္းေရာဂါမျဖစ္ေတာ့ေပ)
ေန႔လယ္ ၁-နာရီ မွ ညေန ၃-နာရီ = အူသိမ္အလႈပ္ရွားဆံုးအခ်ိန္
(ေန႔လယ္ ၁-နာရီ မတိုင္ခင္ေန႔လည္စာစားလွ်င္ေကာင္း၏ - သို႔မဟုတ္က အစာအိမ္ေရာဂါ
ေလထိုးေလေအာင့္ေရာဂါျဖစ္တတ္သည္။)
ညေန ၃-နာရီ မွ ညေန ၅-နာရီ = ဆီးအိမ္အလႈပ္ရွားဆံုးအခ်ိန္
(ဤအခ်ိန္တြင္ေရမ်ားမ်ားေသာက္ရန္အေရးႀကီးသည္။)
ညေန ၅-နာရီ မွ ည ၇-နာရီ = ေက်ာက္ကပ္အလႈပ္ရွားဆံုးအခ်ိန္
ည ၇-နာရီမွ ည ၉-နာရီ = ႏွလံုးႏွင့္ဦးေႏွာက္အာရံုေၾကာစနစ္၏အလႈပ္ရွားဆံုးအခ်ိန္
(ဤသည္မွာ ေရွးတရုတ္တိုင္းရင္းေဆးပညာရွင္တို႔၏ အဆိုျဖစ္သည္။)

အကိုး။ ။ လင္ကြမ္ခ်န္၏က်န္းမာေရးစာအုပ္မွ
(ပါေမာကၡ ေဒၚခင္ျဖဴ)

အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၈)

STDs
လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ေရာဂါေတြကို ေဆးပညာမွာ Sexually Transmitted Diseases (STDs)လို႔ အခု ေခၚပါတယ္။ အရင္ကေတာ့ Venereal Diseases (VD)လို႔ ေခၚခဲ့တယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဆီမွာလဲ အရင္က “ကာလသားေရာဂါ” လို႔ ေခၚခဲ့ၿပီး၊ ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရး ဌာနေတာင္ ဒီနာမယ္နဲ႔ လုပ္ခဲ့ပါေသးတာ။

“ကာလသား” ဆိုတာ လူပ်ိဳေပါက္ထက္ ႀကီးၿပီး၊ မ်ားေသာအားျဖင့္ အိမ္ေထာင္လဲ မက်ေသးတဲ့ ေယာက္်ားသား လူရြယ္ေတြကို ေခၚတာပါ။ ေတာရြာေတြမွာ“ကာလသားေခါင္း” ဆိုတာ ရပ္ေရးရြာေရး၊ လူမႈေရးကိစၥေတြမွာ ေစတနာနဲ႔ (ေဗာ္လန္တီယာ) လုပ္ေနသူေတြရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ကို ေခၚတယ္။ အမိန္႔နာခံသူကိုေရြးတာ၊ အထက္လူႀကီးကို လာဘ္ထိုးႏိုင္လို႔ ခန္႔တာမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။ ရြာသားေတြက ႏွစ္လိုသေဘာက်သူကိုသာ ေရြးတာ။ အင္မတန္ ခ်စ္ဘို႔ေကာင္းတဲ့ယဥ္ေက်းမႈေပါ့။

ကာလသားေတြသာ မဟုတ္ဘူး၊ STDs ေတြက အရြယ္မေရြး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေမြးစကေလးေတြေတာင္ ကူးတာ။ အမ်ိဳးသား ေတြေရာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားေတြမွာပါျဖစ္တယ္။ ျဖစ္မွာေပါ့ လိင္ဆက္ဆံၾကရာမွာ မဆင္ျခင္ၾကလို႔ တေယာက္ကေန ေနာက္တေယာက္ကို ကူးတာကိုး။ ဒါ့ေၾကာင့္ STIs လို႔ ေျပာတာက ပိုမွန္တယ္။ “I” ဆိုတာ Infection “ကူးစက္ေရာဂါ” လို႔ ကြက္ကြက္ ကြင္းကြင္း ေခၚလိုက္တာပါဘဲ။

Venereal လို႔ ေခၚတာကလဲ Venus ဗီးနပ္စ္ ကေနလာတာပါ။ ေက်ာင္းသားေတြက ေသာၾကာၿဂိဳဟ္လို႔ သင္ၾကရမယ္။ စာဖတ္သူမ်ားကေတာ့ ဗီးနပ္စ္ ကုိ အခ်စ္ နဲ႔ အလွကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ ေရာမနတ္သမီးလို႔ သိၾကမယ္။ ေရာမ သာမကပါ၊ ဂရိနတ္သမီး (အဖရိုဒိုက္) နဲ႔ပါ ဆက္စပ္မႈ ရွိေသးတယ္။ လွလြန္းတယ္လို႔ နာမည္ႀကီးတဲ့ လက္ႏွစ္ဖက္ျပတ္ ေက်ာက္ဆစ္ ရုပ္ထု Aphrodite of Milos ကို Venus de Miloလို႔ ပိုသိၾကတယ္ မဟုတ္လား။ “လွတာမက္ေတာ့ ညစာခက္” ဆိုသလို ေရာဂါက အေတာ္ကိုေၾကာက္ဘို႔ ေကာင္းတယ္။

ေဆးေတြမေပၚခင္ကဆို ကုရာနတၴိေရာဂါေတြလို႔ ထင္မွတ္ခဲ့ရေသးတယ္။ ဒီလိုေရာဂါေတြကုဘို႔ ပဌမဆံုးေဆးရံုကို ၁၇၄၆ က်မွ လန္ဒန္မွာ စဖြင့္တယ္။ စပိန္ျပည္တြင္းစစ္ (၁၈၂ဝ-၂၃) ေခတ္ကေတာင္ “ရန္သူ႔က်ည္ဆံလို ေၾကာက္ဘို႔ေကာင္းတယ္” လို႔ ပိုစတာေတြ ကပ္ခဲ့ၾကေသးတယ္။

လိင္ဆက္ဆံရာ ေနရာမွန္သမွ်မွာ ေရာဂါရတယ္။ လိင္အဂၤါ၊ ပါးစပ္၊ စအို၊ေနာက္ၿပီး မေအကေန ကေလး။ မူးယစ္ေဆး ေသြးျပန္ေၾကာ ထိုးနည္းေတြကေနလဲ ကူးႏိုင္တယ္။ လိင္အဂၤါေတြမွာသာ မဟုတ္ဘဲ တျခားတျခား ေနရာေတြမွာပါ ေရာဂါရတတ္တယ္။ အဲလိုျဖစ္တာေတြက ပိုဆိုးတယ္။ Systemic STDs လို႔ေခၚတာေတြက HIV, Hepatitis B, Hepatitis C နဲ႔ Human Herpes Virus ေတြ ျဖစ္တယ္။

ေရာဂါပိုးေတြကလဲ အမ်ိဳးမ်ိဳး။ ဗက္တီးရီးယား၊ ဗိုင္းရပ္စ္၊ ဖန္းဂတ္စ္၊ ပရိုဇိုးဝါး နဲ႔ ပါရာဆိုက္၊ အေကာင္စံုပါဘဲ။ ဆစ္ဖလစ္ ကို VD ေခၚကတည္းက ေရာဂါ ရွိ-မရွိစမ္းတာကို Venereal Disease Research Laboratory (VDRL) tests လို႔ ေခၚတာ ခုအထိဘဲ။ ဒီစမ္းသပ္နည္းက ရာႏွဳန္းျပည့္ ဒီေရာဂါရွိတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တာေတာ့ မဟုတ္ပါ။

Chlamydia trachomatis ပိုးေတြေၾကာင့္က အျဖစ္အမ်ားဆံုးလို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ က်ား-မ လိင္အဂၤါေတြမွာ အနာျဖစ္တာပါ။ အနာ ဆိုေပမဲ့ မနာဘူး။ ေပါင္ၿခံမွာ တက္ေစ့ေတြ ေရာင္လာမယ္။ တက္ေစ့ကေန အနာလဲ ျဖစ္လာတတ္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးမ်ား သားအိမ္အဝမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ အျဖဴဆင္းတယ္။ ဆင္းတာက ျပည္လိုေနတယ္။ နဲနဲဝါမယ္။ မီးခိုးေရာင္၊ ခပ္စိမ္းစိမ္းအေရာင္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

အျမွဳတ္လိုလဲ ရွိတတ္တယ္။ အနံ႔ဆိုးတယ္။ ယားမယ္။ ေသြးနဲနဲလဲ စြန္းႏိုင္တယ္။ ဆီးခဏခဏ သြားခ်င္ၿပီး ဆီးေအာင့္တယ္။ အတြင္းအဂၤါေတြအထိ ေရာက္ႏိုင္တယ္္။ ဒီအခ်ိန္မွာ လိင္ဆက္ဆံရင္ နာမယ္။ စအိုလိင္ဆက္ဆံသူမ်ားဆိုရင္ အစာေဟာင္းအိမ္ကို ေရာဂါရလို႔ ဝမ္းသြားရင္ နာမယ္။

ဒုတိယအမ်ားဆံုးျဖစ္တာက Gonorrhea ဂႏိုရီးယား။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၅ဝဝဝ က တရုပ္မွာ ျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔ သမိုင္းဆရာေတြက ေျပာတယ္။ ပိုးရွိေပမဲ့ ဘာမွမျဖစ္သလိုလဲ ေနတတ္တယ္။ ပိုးရွိေနသူနဲ႔ ဆက္ဆံၿပီး၊ ၄-၅ ရက္မွာ စတယ္။ ေယာက္်ားေတြမွာ ဆီးေအာင့္တာ၊ ဆီးလမ္းကေန အျဖဴရည္ အဝါရည္ က်တာ။ ဆက္ျဖစ္ရင္ အေၾကာနာ၊ အေစ့နာတာ ျဖစ္မယ္။ ဗမာေတြက “ဆီးပူး-ေညာင္းက်”လို႔ အရပ္ထဲမွာ ေျပာတာေပါ့။ ပုဆိုးကို မ-ပင့္ၿပီး လမ္းသြားရတယ္။ (ေဂး) ေတြမွာ စအို ေရာင္ႏိုင္မယ္။ လမ္းေလ်ာက္ပံု တမ်ိဳးေပါ့။ အမ်ိဳးသမီးဆိုရင္ အျဖဴဆင္းမယ္။ ဆီးက ပန္းထြက္သလို သြားတယ္။ ၾကားရက္ ေသြးဆင္းတာ ျဖစ္တတ္ေသးတယ္။ ဆက္ဆံရင္လဲ နာမယ္။ အထဲကို ေရာဂါျပန္႔ရင္ သားအိမ္ေဘးက အဂၤါမွန္သမွ် ေရာင္ႏိုင္တယ္။ ေသေသျခာျခာ ေဆးမကုရင္ ေယာက္်ားေရာ မိန္းမပါ ကေလးမရတာ ျဖစ္သြားတတ္တယ္။

Chancroid (ရွန္ကာ) ဆိုတာျဖစ္ရင္ လိင္အဂၤါမွာ အနာ၊ အႀကိတ္ ေပၚလာမယ္။ ေပါင္ၿခံက အႀကိတ္ေတြ ေရာင္လာတယ္။ ေရယံုဆိုတာ ကုိယ္ခႏၶာမွာ ျဖစ္တာတမ်ိဳး၊ ပါးစပ္တဝိႈက္ ျဖစ္တာတမ်ိဳး။ လိင္လမ္းမွာလဲ ျဖစ္ေသးတယ္။ Genital Herpes ေခၚတယ္။ (HSV-2) ဗိုင္းရပ္စ္ ကေနျဖစ္တာ။ အရည္ၾကည္ဖုေတြ ျဖစ္တယ္၊ နာတယ္၊ ယားတယ္။ ေမြးလာမယ့္ ကေလးကို ကူးႏိုင္တယ္။

Human Papillomavirus (HPV) လိင္လမ္းေၾကာင္း ႂကြက္ႏို႕ကလဲ ဒီအုပ္စုဝင္ေရာဂါျဖစ္တယ္။ Lymphogranuloma Venereum (LGV) ဆိုတာက တက္ေစ့ေတြ ေရာင္တာပါ။ လိင္အဂၤါမယ္ မနာတဲ့အနာျဖစ္လို႔ ဆစ္ဖလစ္နဲ႔ မွားတတ္တယ္။

ဆစ္ဖလစ္ ေရာဂါသမိုင္းက ၁၅ ရာစုကတည္းကတဲ့။ ကြန္ျမဴနစ္ကမၻာရဲ႕ ဆရာႀကီး ႏွစ္ဆူျဖစ္ၾကတဲ့ လီနင္နဲ႔ ေတာ္လ္စထြိဳင္ တို႔လဲ ဒီေရာဂါနဲ႔ မကင္းဘူးတဲ့။ အာဏာရွင္ကမၻာကဆိုရင္ ဂ်ာမနီက ဟစ္တလာ၊ အီတလီက မူဆိုလီနီ၊ ရုရွားက လူဆိုးဘုရင္ အိုင္ဗင္ စသူေတြ ပါတယ္။ “နာမယ္ဆိုးရွိသူမ်ား သတိထားၾကပါ။”

ေဆးစာေတြကို ဗမာလိုျပန္ရင္ အေတာ့္ကို အဆီအေငၚမတည့္တာ ဒီေရာဂါဘဲ။ ဗမာေတြက Chickenpox ကို ေရေက်ာက္ ေခၚၿပီး၊ ခုေခတ္မွာ မ်ိဳးတံုးသြားၿပီျဖစ္တဲ့ Smallpox ကို “ေက်ာက္ႀကီး” လို႔ ေခၚၾကတယ္။ အဂၤလိပ္လို The Great Pox ဆိုတာကို တိတိက်က်ဘာသာျပန္ရင္ “မဟာေက်ာက္ေရာဂါ” ေပါ့။ အဲဒါ Syphilis “ဆစ္ဖလစ္” ကို ေခၚတာပါ။

အာလူးအေခ်ာင္းေၾကာ္ကို French fries လို႔ေခၚမွ ေခတ္မီတယ္။ French kiss ဆိုတာလဲ လုပ္တတ္ၾကတယ္။ French disease ဆိုတာကိုပါ သိဘို႔လိုတယ္။ ဆစ္ဖလစ္ကို အီတာလ်န္ နဲ႔ ဂ်ာမန္ေတြက အဲလို ေခၚတာ။ ဒတ္ခ်္ ေတြကေတာ့ စပိန္ကိုလႊဲခ်တယ္၊ ရုရွားေတြက ပိုလန္ကို လက္ညွိဳးထိုးၿပီး၊ တူရကီေတြက နဲနဲပိုဆိုးတယ္။ "Christian disease" တဲ့။ အမွန္က သူတို႔ဆီကို ဒီလူေတြဆီကေန ကူးလာတာလို႔ ေျပာခ်င္ၾကတာပါ။

ဆစ္ဖလစ္ ကို အဆင့္ေတြခြဲ ေလ့လာရတယ္။ ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄။ Treponema pallidum ဗက္တီးရီးယား ပိုးဝင္ၿပီး၊ ၂၁ ရက္ အၾကာ၊ လိင္ဆက္ဆံရာေနရာ မွန္သမွ်မယ္ မနာတဲ့ အနာေလးေတြ စျဖစ္တယ္။ ၁ လ ၁ လခြဲေနရင္ ေပ်ာက္သြားမယ္။ ေနာက္အဆင့္ ျဖစ္လာရင္ မယားတဲ့ အနီျပင္ေတြ ေျခသလံုး၊ လက္၊ ေက်ာတို႔မွာ ေပၚမယ္။ ဒီအဆင့္က ပိုၿပီး ကူးစက္ေစႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ပူတာ၊ လည္ေခ်ာင္းနာ၊ အစားပ်က္၊ အေလးခ်ိန္ေလ်ာ့၊ တက္ေစ့ေရာင္တာေတြ ျဖစ္မယ္။ ေနာက္ၿပီး ဘယ္အဂၤါ အစိတ္အပိုင္းမဆို ေရာဂါျပန္႔မယ္။ အဆစ္၊ အသဲ၊ ေက်ာက္ကပ္။

မေပ်ာက္ေသးတဲ့ သူေတြ ၂% ေလာက္က တတိယ အဆင့္ ေရာက္သြားမယ္။ ေသြးေၾကာႀကီးေတြ ေဖါင္းမယ္၊ Gummas တက္ေစ့ေတြ ေရာင္မယ္၊ Neuro-syphilis ဦးေႏွာက္ဆစ္ဖလစ္ျဖစ္မယ္၊ မ်က္စိ၊ နားကို ကူးစက္ေတာ့မယ္။ ၂ ႏွစ္ ၾကာရင္ တတိယအဆင့္ဆိုတာ ျဖစ္လာတယ္။

ေနာက္ဆံုးဆင့္ဆိုတာ ေရာဂါကူးခ်ိန္ကေန ၁ ႏွစ္ကေန ၁ဝ ႏွစ္အတြင္းျဖစ္တယ္။ ဒီထက္လဲ ၾကာႏိုင္ေသးတယ္။ အရိုး၊ အဆစ္ နဲ႔ အာရံုေၾကာေတြမွာ Gummas (ဂါမာ) ဆိုတာေတြ ျဖစ္လာမယ္။ အာရံုေၾကာ ဆစ္ဖလစ္ျဖစ္ရင္ ေရာဂါလကၡဏာ မေပၚတဲ့အဆင့္ကေန စိတ္မေကာင္းသူလို ျဖစ္သြားတဲ့အဆင့္ထိ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ႏွလံုးကေနထြက္တဲ့ အႀကီးဆံုး ေသြးလႊတ္ေၾကာႀကီးမွာ ေရာဂါရလာတတ္တယ္။ သိပ္ေတာ့ အစိုးရိမ္မႀကီးပါနဲ႔ ပဋိဇီဝေဆးေတြ မေပၚခင္ကသာ ၂၅-၃၅% ျဖစ္တာပါ။ ခုေခတ္မွာေတာ့ Neurosyphilis ဟာ HIV ရွိသူေတြမွာသာ မ်ားေနပါတယ္။

ဒီလို လကၡဏာေတြရွိတိုင္း နာေခါင္းမရံႈ႕ပါနဲ႔။ အမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာျဖစ္တဲ့ Vaginal Infections ေမြးလမ္းေၾကာင္းေရာင္တာက သန္႔ရွင္းေရး နည္းလို႔လည္း ျဖစ္တတ္တယ္။ Trichomoniasis ပိုးက လိင္နဲ႔မဆိုင္တဲ့ အဝတ္စိုလိုမ်ိဳးမွာ ၁ နာရီ ေလာက္ ရွင္ေနႏိုင္လို႔ အတူသံုးမိရင္ ကူးႏိုင္တယ္။ ဒါ့အျပင္

ဖိုဆိုရင္ ယင္ဖိုေတာင္ မသန္းဘူးတဲ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာေတာင္မွ ဗက္တီးရီးယား အေရအတြက္ အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ ျဖစ္ရတတ္တယ္။ သန္႔ရွင္းေရး လုပ္တဲ့အခါ ေရွ႕ကေန ေနာက္ဖက္ဆီ လုပ္ရတာကို မွတ္ပါ၊ လုပ္ပါ။ ပဋိဇီဝေဆးေတြေၾကာင့္လည္း ဖန္းဂတ္စ္ (ရိစ္) ပိုးဝင္ႏိုင္တယ္။

ဒီေရာဂါေတြကို ကာကြယ္ဘို႔ တခ်ိဳ႕က လိင္ကိစၥမွန္သမွ် ေဝရမဏိ လုပ္ခိုင္းတယ္။ သီလမေစာင့္ႏိႈင္ရင္ေတာ့ “ကြန္ဒြန္” က အလြန္မတန္ အသံုးဝင္ပါတယ္။ ကိုယ္ခႏၶာ ရင္းႏွီးရသူေတြကို ပညာေပးတာ ထိေရာက္ေအာင္လုပ္ဘို႔ အလြန္႔အလြန္ကို အေရးႀကီးပါတယ္။ ကိုယ့္အိမ္ေထာင္ဘက္၊

ကိုယ့္အေဖၚကို လူစိတ္ထားၿပီး ဆက္ဆံသင့္တယ္။ ျဖစ္လာရင္ HIV နဲ႔ B, C ပိုးေတြကလြဲရင္ ေဆးေတြက အေတာ္ကို ႏိုင္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ဆို တခါေသာက္နဲ႔ ေပ်ာက္တယ္။ ေဆးပါတ္ လည္ေအာင္ေတာ့ ကုဘို႔လိုတယ္။ အတူေနေဖၚ ႏွစ္ေယာက္လံုး တၿပိဳင္တည္း ေဆးကုရပါမယ္။

ဆစ္ဖလစ္ဟာ အေမရိကားကို ကိုလန္ဘတ္စ္ မေတြ႔ခင္ကတည္းက ရွိတယ္လို႔ ေနာက္မွ ေရာက္တဲ့ ဥေရာပသားေတြက ေျပာတယ္။ ဒီေနာက္ ေရာက္လာၾကမဲ့ ဗမာေတြအပါအဝင္ အာဖရိက နဲ႔ အာရွက လူမွန္သမွ်ကို မလာခင္ ေဆးစစ္တဲ့အခါ ဒီေရာဂါကိုပါ စစ္တယ္။ ပိုးေတြ႔ရင္လဲ ၁ ပါတ္ ၁လံုး၊ ၃ ပါတ္ ေဆးထိုးခိုင္းၿပီး၊ ေဆးေအာင္လုပ္ေပးလိုက္ပါမယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔ဆီမယ္ ၁ ႏွစ္မွာ လူ ၁၇သန္းေလာက္ ဒီေရာဂါသည္ အသစ္ေတြရွိေနတယ္။ ေဆးစစ္ေအာင္လို႔ ေရာက္သြားၾကမဲ့ ဒုကၡသည္မ်ား၊ ဟိုေရာက္ရင္ ဒုကၡသစ္မရွာၾကဘို႔ သတိေပးပါတယ္ခင္ဗ်ား။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ